پرونده‌های زندانیان سیاسی محکوم به اعدام در ایران
پرونده شماره ۱۷ | شناسه پرونده: IRN-DP-1404-017 | آخرین بازبینی: ۱۵ مهر ۱۴۰۵
| شروین باقریان، متولد ۱۳۸۶ و اکنون ۱۸ یا ۱۹ ساله، در دی ۱۴۰۴ در اصفهان بازداشت و در پرونده میدان علیخانی با اتهام محاربه به اعدام محکوم شد. حکم او در دیوان عالی کشور تأیید شده است و همچنان زیر حکم اعدام قرار دارد. تأیید حکم، ارسال احکام پرونده به اجرای احکام و گزارش انتقال او به انفرادی در ۲۷ تیر ۱۴۰۵، ضرورت اقدام برای جلوگیری از اجرای حکم را برجسته میکند. |
اطلاعات کلیدی پرونده
| اطلاعات | عنوان |
| شروین باقریان | نام کامل |
| ۱۳۸۶؛ روز و ماه نامشخص | تاریخ تولد |
| ۱۸ یا ۱۹ سال در تاریخ بازبینی | سن |
| نامشخص؛ تحصیلات نیز مشخص نیست | شغل پیش از بازداشت |
| نامشخص | وضعیت خانوادگی |
| دی ۱۴۰۴، اصفهان؛ روز دقیق نامشخص | تاریخ و محل دستگیری |
| اتهام منتسب محاربه؛ پرونده میدان علیخانی | اتهام‌ها |
| شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان | مرجع رسیدگی |
| محمد براتی‌درچه و محمد توکلی، معروف به وکیلی | قاضی |
| نام وکیل نامشخص | وکیل |
| اعدام؛ تأییدشده در دیوان عالی کشور | حکم |
| آخرین محل شناخته‌شده: زندان دستگرد اصفهان | محل نگهداری کنونی |
زمینه و پیشینه انسانی
شروین باقریان متولد ۱۳۸۶ است. شغل، تحصیلات و وضعیت خانوادگی او مشخص نیست. نبود روز و ماه تولد، تعیین سن دقیق او هنگام وقایع ۱۸ دی ۱۴۰۴ را ناممکن میکند؛ او در آن زمان ممکن است ۱۷ یا ۱۸ ساله بوده باشد. روشن‌شدن این موضوع برای ارزیابی حقوقی حکم اعدام اهمیت اساسی دارد.
بازداشت، محاکمه و صدور حکم
شروین در دی ۱۴۰۴ در اصفهان بازداشت شد. پرونده موسوم به «میدان علیخانی» به اعتراضات ۱۸ دی ۱۴۰۴ در محدوده میان ملک‌شهر و کاوه مربوط است. مقام‌های قضایی این پرونده را با کشته‌شدن چهار نیروی بسیج و یگان ویژه مرتبط دانسته‌اند. پس از این وقایع، ۵۹ نفر بازداشت شدند و ۱۲ متهم این پرونده به اعدام محکوم شدند.
شعبه اول دادگاه انقلاب اصفهان شروین را با اتهام محاربه به اعدام محکوم کرد و دیوان عالی کشور حکم را تأیید کرد. محمد براتی‌درچه و محمد توکلی، معروف به وکیلی، به‌عنوان قضات پرونده معرفی شده‌اند. تاریخ دقیق صدور و ابلاغ حکم و نام وکیل مشخص نیست. درباره تعداد احکام اعدام شروین اختلاف وجود دارد؛ اصل محکومیت به اعدام قطعی است، اما تعداد دقیق احکام روشن نیست.
گزارش‌های مربوط به متهمان این پرونده از محدودیت دسترسی مؤثر به وکیل انتخابی، کوتاه‌بودن جلسات دادگاه و ادعاهای شکنجه و اعتراف اجباری خبر می‌دهند. جزئیات جداگانه‌ای درباره نحوه بازجویی، دفاع و ادله مورد استفاده علیه شروین مشخص نیست.
واکنش و عملکرد حکومت
پس از تأیید احکام در دیوان عالی کشور، احکام اعدام این پرونده به اجرای احکام دادگاه انقلاب اصفهان ارسال شد. بنا بر گزارش مورخ ۲۷ تیر ۱۴۰۵، شروین و دیگر محکومان این پرونده به سلول‌های انفرادی زندان دستگرد منتقل شدند. پاسخ مشخص مقام‌های قضایی به ادعاهای شکنجه، اعتراف اجباری و محدودیت دسترسی به وکیل در دست نیست. متن رأی و ادله‌ای که مسئولیت فردی شروین را روشن کند نیز در دسترس نیست.
واکنش‌های بین‌المللی
هیئت حقیقت‌یاب مستقل سازمان ملل درباره جمهوری اسلامی ایران خواستار توقف اعدام متهمان پرونده میدان علیخانی شده و نسبت به روند رسیدگی قضایی ابراز نگرانی کرده است. این هیئت از خطر اعدام دست‌کم ۱۰ متهم و فراخواندن خانواده دست‌کم دو محکوم برای «ملاقات آخر» خبر داده است.
عفو بین‌الملل درباره خطر اجرای حکم هشت متهم باقی‌مانده این پرونده هشدار داده است: علی دشتی، علیرضا رئیسی، ابوالفضل ابراهیمی، علیرضا سپاهی، امیرحسین ابراهیمی، امیرحسین ملکی، قائم حسینی و شروین باقریان. این سازمان خواستار اقدام فوری دیپلماتیک برای جلوگیری از اجرای احکام شده است.
( قائم حسینی در تاریخ 29مرداد1405 و علیرضا رئیسی و علیرضا سپاهی در تاریخ 13مهر1405 اعدام شدند)
وضعیت کنونی و خطر اجرای حکم
شروین همچنان زیر حکم اعدام است. آخرین محل نگهداری شناخته‌شده او زندان دستگرد اصفهان است. انتقال به انفرادی مربوط به گزارش ۲۷ تیر ۱۴۰۵ است؛ وضعیت کنونی انفرادی و تماس و ملاقات او مشخص نیست. تاریخ اجرای حکم اعلام نشده است، اما تأیید حکم و ارسال احکام پرونده به اجرای احکام، نگرانی جدی درباره خطر اعدام ایجاد میکند.
تحلیل حقوق بشری و دادرسی عادلانه
حق حیات: ارتباط پرونده با کشته‌شدن چهار نفر، به‌تنهایی مسئولیت فردی شروین در قتل عمدی را ثابت نمی‌کند. ارزیابی حکم مستلزم دسترسی به رأی، ادله و نقش مشخص منتسب به اوست. محدودیت مجازات اعدام به «جدی‌ترین جرائم» در چارچوب ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، به جرائم بسیار شدید شامل قتل عمدی مربوط می‌شود.
حق محاکمه عادلانه: ادعاهای محدودیت دسترسی به وکیل، کوتاهی جلسات و اعتراف اجباری باید مستقل بررسی شوند. اگر این موارد در رسیدگی به شروین رخ داده باشند، اعتبار محاکمه و حکم اعدام را به‌شدت مخدوش می‌کنند. مواد ۷ و ۱۴ میثاق، شکنجه و اجبار به اعتراف را منع می‌کنند؛ اعتراف حاصل از شکنجه نباید مبنای محکومیت قرار گیرد.
جمع‌بندی
شروین باقریان با حکم اعدام تأییدشده روبه‌رو است، در حالی که سن دقیق او هنگام وقایع، ادله محکومیت و میزان برخورداری‌اش از تضمین‌های دفاع روشن نیست. توقف اجرای حکم و رسیدگی مستقل به این ابهام‌ها برای حفاظت از جان و حقوق او ضروری است.
فراخوان اقدام فوری
از نهادهای سازمان ملل، دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشری درخواست می‌شود برای حفاظت از حقوق شروین باقریان و جلوگیری از اجرای حکم اعدام اقدام کنند و خواستار موارد زیر شوند:
• توقف فوری اجرای حکم اعدام و اعلام رسمی وضعیت قضایی او.
• لغو حکم اعدام و تضمین رسیدگی مجدد عادلانه، بدون مجازات اعدام.
• دسترسی محرمانه و مؤثر به وکیل منتخب و امکانات کافی دفاع.
• انتشار رأی، ادله و مبانی حقوقی محکومیت.
• تحقیق مستقل درباره ادعاهای شکنجه و اعتراف اجباری.
• بررسی فوری تاریخ تولد و سن او هنگام وقایع منتسب.
• تضمین تماس و ملاقات منظم با خانواده و مراقبت پزشکی مورد نیاز.
