جمهوری اسلامی ایران را متوقف کنید؛ اعدام، بازداشت‌های خودسرانه و گروگان‌گیری خانواده‌ها دیگر بس است!

گزارش مستند از تسریع ماشین اعدام معترضین و صدور احکام اعدام آنها، سرکوب سیاسی و امنیتی اقلیت‌ها و گروگان‌گیری سیستماتیک خانواده‌های دادخواه

جمهوری اسلامی ایران موج بی‌سابقه‌ای از اعدامهای شتاب زده معترضین و صدور احکام اعدام علیه آنها و همچنین سرکوب سیاسی- امنیتی را علیه فعالان مدنی، اقلیت‌های قومی و خانواده‌های دادخواه به راه انداخته است. بررسی ابعاد پرونده‌های اخیر در کرج، زاهدان، مشهد، بم، شیراز، آستارا، بانه، بوکان، میاندوآب، راسک و ماهشهر نشان می‌دهد که ساختار قضایی-امنیتی حاکم، تمامی موازین بین‌المللی حقوق بشر را زیر پا گذاشته و سیستم دادگستری را به ابزاری برای استفاده غیرقانونی و قهرآمیز از قدرت برای بقای حکومت، ایجاد رعب و گروگان‌گیری مبدل ساخته است.

جامعه جهانی نباید در برابر این موج کشتار و نقض فاحش حقوق‌بشر تماشاگر باشد. این گزارش به بررسی مستند جزییات اجرای احکام اعدام، صدور احکام مرگ، بازداشت‌های گسترده و فشار بر خانواده‌های قربانیان می‌پردازد و جامعه بین‌المللی را به اقدام فوری و قاطع فرا می‌خواند.

بخش اول: ماشین اعدام و اعترافات زیر شکنجه

۱. اجرای اعدام‌های معترضین و اعدام‌های مصنوعی در کرج

دستگاه قضایی جمهوری اسلامی حکم اعدام رضا زنگنه (۲۷ ساله)، حسن دیوبند و حمید کاظمی—از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ در کرج—را پس از تأیید در دیوان عالی کشور به اجرا درآورده و مصادره اموال آنان را در دستور کار قرار داده است.

• نقض دادرسی عادلانه و شکنجه روانی: مسئولان امنیتی برای اخذ اعترافات اجباری، این زندانیان را بارها به پای چوبه دار منتقل کرده و پس از اجرای اعدام مصنوعی به سلول بازگردانده‌اند.
• محرومیت حقوقی: متهمان از دسترسی به وکیل انتخابی محروم بوده و پرونده آنان با اتهامات ادعایی نظیر «تخریب اموال عمومی و تأسیسات برق» و «ارتباط با سرویس‌های خارجی» بدون ارائه مستندات مستقل به صدور حکم مرگ منجر شده است. تلاش برای تهیه مصاحبه‌های اجباری تلویزیونی نیز وجود داشته است.
• رد اتهامات: خانواده و نزدیکان رضا زنگنه اتهام همکاری با سرویس اطلاعاتی خارجی را به وضوح رد کرده بودند.

۲. اعدام زندانی سیاسی بلوچ؛ ۵۲ روز بی‌خبری مطلق

بامداد شنبه ۱۶ آبان‌ماه ۱۴۰۵، حکم اعدام محمدعارف شه‌بخش (حدوداً ۲۵ ساله، اهل روستای قلعه‌بید تفتان) با اتهامات «بغی» و «محاربه» در زاهدان اجرا شد.

• روند بازداشت و بی‌خبری: او در ۸ شهریور ۱۴۰۳ پس از خروج از زاهدان توسط اداره اطلاعات بازداشت شد و ۵۲ روز در بی‌خبری مطلق نگهداری گردید.
• سابقه سرکوب خانوادگی: برادر بزرگتر وی، حامد شه‌بخش، نیز پیش‌تر توسط قضائیه جمهوری اسلامی ایران اعدام شده بود.
• ابهامات ساختاری: تحقیقات از دادسرای ایرانشهر به شعبه ششم بازپرسی زاهدان منتقل شد، اما هیچ مستند مستقلی از مستندات اتهامات، نحوه دادرسی یا دسترسی او به وکیل انتخابی منتشر نشده است. گزارش رسمی اجرای حکم نیز جزئیات روشنی درباره زمان برگزاری دادگاه، نحوه رسیدگی به اتهامات و دفاعیات این زندانی ارائه نکرده است.

بخش دوم: تشدید صدور احکام مرگ در مشهد (پرونده‌های وکیل‌آباد و شاندیز)

دستگاه قضایی رژیم موج گسترده‌ای از صدور احکام اعدام را در دادگاه‌های انقلاب مشهد علیه معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ صادر کرده است:

1. پرونده شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد (قاضی حسین یزدان‌خواه):
   1. ابوالفضل صداقت (۲۰ ساله، متولد ۱۰ اسفند ۱۳۸۴)، وحید خدری‌خواه (۳۴ ساله) و متین فرنیان (۲۳ ساله) با اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده‌اند. ابوالفضل صداقت از دسترسی به وکیل انتخابی محروم بوده و صرفاً وکیل تسخیری داشته است.
2. پرونده شاندیز (شعبه پنجم دادگاه انقلاب به ریاست یزدان‌خواه و مستشاری جوادموسوی):
   1. علی زاغی و ایلیا اکبری با اتهام «محاربه» (تخریب اموال عمومی و مذهبی) و «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» به اعدام محکوم شده و همراه با مهدی ظریف (تایید حکم اعدام در دیوان عالی کشور- ارجاء پرونده به واحد اجرای احکام)، متین شبانی (حکم اعدام بدوی) ، حسین رسولی‌نسب (تایید حکم اعدام در دیوان عالی کشور- ارجاء پرونده به واحد اجرای احکام) و حسن گلشن‌نژاد (حکم اعدام بدوی) در زندان وکیل‌آباد نگهداری می‌شوند.
3. مداوای معترضان جرمی با اعدام؛ پرونده غلامرضا رحمتی:
   1. سید غلامرضا رحمتی (۶۳ ساله، زندانی سیاسی سابق سال‌های ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸) به دلیل پناه‌دادن و درمان معترضان مجروح در منزل شخصی، با اتهام «محاربه» در شعبه دوم دادگاه انقلاب مشهد مواجه شده و در خطر صدور حکم اعدام قرار دارد. همسر او نیز ۴۵ روز بازداشت بوده است.

بخش سوم: موج بازداشت‌های گسترده و سرکوب فعالان فضای مجازی

تا ۱۴ آبان ۱۴۰۵، دست‌کم ۳۲ شهروند در ۶ شهرستان بازداشت شده‌اند:

• شیراز (استان فارس): اعلام بازداشت یک فعال فضای مجازی توسط جانشین فرمانده انتظامی فارس (یوسف ملک‌زاده) با اتهام حضور در اعتراضات دی ۱۴۰۴ و ارتباط با رسانه‌های خارج از کشور.
• بم (استان کرمان): بازداشت گسترده ۲۵ شهروند توسط پلیس فتا به دستور دادستان بم (حمید حسنی‌نیا) به اتهام «تشویش اذهان عمومی در فضای مجازی».
• آستارا (استان گیلان): بازداشت یک شهروند توسط اداره اطلاعات و پلیس با اتهام ارسال تصاویر دوربین‌های پایش شهری به رسانه‌های خارج از کشور به دستور دادستان (جواد حسن‌بیگی).

بخش چهارم: یورش به مناطق کردی و بندر ماهشهر (سرکوب اقلیت‌ها)

۱. موج جدید بازداشت‌ها در کردستان:

• بانه (روستای خواجامیر): یورش مأموران اطلاعات و بازداشت کاوه عثمانی (۵۶ ساله) و عثمان فرجی (فعال مدنی، زندانی سیاسی سابق با ۹ سال حبس تعلیقی) و انتقال آنان به بازداشتگاه اداره اطلاعات سنندج.
• بوکان: سعدی کریمی، شهروند اهل بوکان، حدود ظهر سه‌شنبه ۱۲ آبان در پی یورش مأموران اداره اطلاعات به منزلش در محله کشتارگاه بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شد. در همان روز، کریم سعیدی، ۵۵ ساله، متأهل و دارای فرزند، اهل امیرآباد بوکان نیز بازداشت شد. طبق اطلاعات دریافتی، او از زمان بازداشت از تماس با نزدیکان، ملاقات خانواده و دسترسی به وکیل محروم بوده است.
• میاندوآب (روستای ابراهیم‌آباد): بازداشت همراه با ضرب‌وشتم شدید میلاد زند (۱۹ ساله) توسط نیروهای اطلاعاتی؛ مأموران هنگام ورود به منزل، پدر وی (کامیل زند) و اعضای خانواده را مورد ضرب‌وشتم و توهین قرار دادند. میلاد زند به مکانی نامعلوم منتقل شده و از دسترسی به وکیل محروم مانده است. علت بازداشت و وضعیت قضایی او نیز روشن نیست.

۲. دستگیری سیاسی و یورش به کوی سعدی ماهشهر:

در ۱۶ آبان ۱۴۰۵، نیروهای اطلاعاتی اعزامی از اهواز با همراهی نیروهای سیاه‌پوش و نقاب‌دار به منازل شهروندان عرب در کوی سعدی ماهشهر یورش برده و پس از ضبط وسایل، ۷ شهروند عرب را به مکان نامعلوم منتقل کردند.

• اسامی بازداشت‌شدگان ماهشهر: عادل عثمانی، سلطان عثمانی، عزیز گرغولی، علی حیدری، محسن صلیحاوی، علی صلیحاوی و طهران عثمانی.

بخش پنجم: گروگان‌گیری سیستماتیک خانواده‌های دادخواه

جمهوری اسلامی با نقض حقوق بنیادین خانواده‌های قربانیان، محروم‌سازی نظام‌مند آنان از حقوق اولیه و تبدیل این محرومیت‌ها به ابزاری برای اعمال فشار، ارعاب و گروگان‌گیری، خانواده‌ها را نیز هدف سرکوب قرار می‌دهد:

• عبدالرحمن درستاران (راسک): برادر ۳۰ ساله زندانی اعدام‌شده عمر درستاران؛ او که هیچ فعالیت سیاسی نداشته، در ۲۰ مهر ۱۴۰۵ هنگام مراجعه برای تحویل پیکر برادرش بازداشت شد و ۲۹ روز است در زاهدان در بی‌خبری مطلق است. نیروهای امنیتی پیش‌تر به او وعده تخفیف مجازات برادرش را در ازای همکاری داده بودند و اکنون از او به‌عنوان گروگان برای فشار امنیتی استفاده می‌کنند.
• علی علی‌پور: پدر زندانی سیاسی اعدام‌شده بابک علی‌پور؛ او بازداشت و به زندان لاکان رشت منتقل شده، در حالی که فرزند دیگرش روزبه علی‌پور نیز در بازداشت است.
• امیر شهیدی‌نژاد: پدر مهرشاد شهیدی‌نژاد (جان‌باخته اعتراضات ۱۴۰۱)؛ وی پس از اعتراض به روند رسیدگی به قتل فرزندش، به ۲.۵ سال حبس تعلیقی و جزای نقدی محکوم شد.
• سعید عبدی: برادر شکوفه عبدی (جان‌باخته اعتراضات دی ۱۴۰۴ اراک)؛ ماه‌هاست که در زندان به سر می‌برد.
• مسعود نجفی: پدر محمدرضا نجفی (جان‌باخته ۲۷ ساله در شازند)؛ از تابستان 1405 در بازداشت نگهداری می‌شود.
• رویا عیدی‌نژاد: خواهر ۲۶ ساله زهرا عیدی‌نژاد (جان‌باخته ۲۸ ساله اعتراضات دی ۱۴۰۴ مشهد)؛ وی از ۳ مهرماه پس از بازداشت توسط اطلاعات سپاه قوچان در بلاتکلیفی به سر می‌برد.

جدول خلاصه مستندات نقض حقوق بشر و بازداشت‌های اخیر