پیمان فرهنگیان، شاعر، فعال کارگری و صیاد اهل بندر کیاشهر در استان گیلان، به دلیل فعالیت‌های انتقادی و اعتراضات مسالمت‌آمیز خود در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، طی سال‌های اخیر چندین بار بازداشت و به مجازاتهای سنگین محکوم شده است.
فرهنگیان که مجرد و متولد بندر کیاشهر است، از سال ۱۳۹۹ به دلیل انتشار مطالب انتقادی علیه سیاست‌های حکومتی، به ویژه در اینستاگرام و کانال تلگرامی شخصی خود، تحت پیگرد قرار گرفت. او نخستین بار در سال ۱۳۹۹ بازداشت شد و پس از ۲۵ روز با تودیع وثیقه ۴۰۰ میلیون تومانی به صورت موقت آزاد شد. این بازداشت آغازگر سلسله‌ای از پرونده‌ها و محکومیت‌ها علیه او بود.
در یکی از پرونده‌های اخیر، فرهنگیان در مرداد ۱۴۰۲ به اتهام “تبلیغ علیه نظام” به یک سال حبس تعزیری، دو سال اقامت اجباری در شهرستان زابل، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و مسدود شدن صفحه اینستاگرامش محکوم شد. این حکم توسط دادگاه تجدیدنظر استان گیلان به ریاست قاضی محمد مهرانی و مستشاری حسین قلی‌زاده تأیید شد.
اتهامات وارد شده به او شامل “توهین به مقدسات”، “توهین به خمینی و خامنه‌ای”، “فعالیت تبلیغی علیه نظام”، “تحریک و اغوای مردم به برهم زدن امنیت کشور” و “تشکیل و راه‌اندازی گروه غیرقانونی” بوده است.
آخرین بازداشت وی در تاریخ ۱۳ دی ۱۴۰۲ انجام شد و او برای گذراندن محکومیت خود به زندان ازبرم لاهیجان منتقل شد. پیش از این نیز، در سال ۱۴۰۱، او به تحمل ۷ سال حبس تعزیری و ۴ سال حبس دیگر در پرونده‌های جداگانه محکوم شده بود.
پیمان فرهنگیان اکنون در زندان ازبرم لاهیجان دوران محکومیت خود را سپری میکند. به گفته منابع حقوق بشری، این مجازات‌ها و محدودیت‌ها نمونه‌ای از برخوردهای سختگیرانه با فعالان مدنی و کارگری در ایران است که به دلیل ابراز عقاید و فعالیت‌های مسالمت‌آمیز، با اتهامات سنگین و غیرمنصفانه روبه‌رو می‌شوند.
