موضوع: بررسی شرایط غیرانسانی، شکنجه و انتقال مستقیم به اعدام در بندهای مخفی زندان قزلحصار
منبع: روایت مستقیم معترضی بازداشتی اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ آزاد شده
مقدمه
گزارش حاضر بر اساس تجربهی عینی بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ تنظیم شده است. این مستندات نشان میدهد که در اندرزگاه ۳۵ زندان قزلحصار، نه تنها حقوق قانونی زندانی، بلکه کرامت انسانی به شدت لگدکوب شده است. این مکان به محلی برای شکنجه سیستماتیک و دالان انتقال مستقیم به چوبه دار تبدیل گشته است؛ ساختاری که با هدف درهمشکستن ارادهی معترضان و حذف فیزیکی آنان در یک فرآیند فراقانونی طراحی شده است.
۱. ساختار اندرزگاه ۳۵؛ مهندسیِ انزوا و اعدام
طبق مشاهدات دقیق، این اندرزگاه تحت مدیریت فردی به نام «محمدزاده»، دارای ساختاری خاص برای کنترل حداکثری است:
- ساختار فیزیکی: دو راهروی موازی به شکل U که شامل ۳۰ سلول انفرادی است. در هر سلول ۱۲ مترمربعی، به جای یک نفر، ۸ تا ۱۰ زندانی در شرایط تعفنبار و بدون تهویه نگهداری میشوند. (وجود سرویس بهداشتی در داخل سلول)
- واحدهای فرعی و انتقال مستقیم: علاوه بر بند اصلی، دستکم دو واحد فرعی در این مجموعه شناسایی شده است. گزارشهای تکاندهندهای وجود دارد که نشان میدهد زندانیان از این واحدهای جانبی، بدون طی کردن روال معمول اداری و دادرسی، مستقیماً برای اجرای حکم اعدام منتقل میشوند. این ساختار، فاصلهی بین بازداشت و اعدام را به حداقل رسانده و شکنجه روانی فوق العاده ای را بر بازداشت شدگان اعمال می کند.
۲. استدلال بر «حذف سیستماتیک»؛ چرا این یک جنایت سازمانیافته است؟
ما این روند را یک «چرخهی حذف سیستماتیک» مینامیم، زیرا بر اساس یک الگوی تکرارشونده و هدفمند بنا شده است:
- خلاءِ نظارتی: با قطع کامل تماس تلفنی، ممنوعیت ملاقات و جلوگیری از دسترسی به وکیل، زندانی در یک «سیاهچاله حقوقی» قرار میگیرد.
- اتهامزنی فلهای: انتساب اتهاماتی چون «جاسوسی» و «محاربه» به معترضان خیابانی بدون کوچکترین مدرک، نشاندهنده قصدی فراتر از مجازات و معطوف به «نابودی فیزیکی» معترضان است.
- مهندسیِ مرگ: وقتی ساختار زندان بهگونهای طراحی شده که ورودی آن «بازداشت غیرقانونی» و خروجی آن «انتقال مستقیم به چوبه دار» از بندهای مخفی است، ما با یک ماشین کشتار سیستماتیک روبهرو هستیم که هدفش حذف فیزیکی مخالفان سیاسی است.
- در اینجا به آخرین تهدید اژه ای، رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی به حذف سیستماتیک معترضین به این نظام اشاره می کنیم:
- محسنی اژه ای درست در روز ۳۰ فروردین مجدد تهدیدات خود را برای تداوم کشتار و جنایت علیه بشریت بروز کرد. اما جامعه بین المللی و ارگانهای حقوق بشر بین المللی مجددا این تهدیدات را به هیچ گرفته و هیچ اقدامی برای نجات جان این دو زندانی سیاسی زیر حکم اعدام انجام نداند.
- سایت انتخاب به نقل از میزان رسانه وابسته به قوه قضائیه جمهوری اسلامی به تاریخ ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ نوشت: « رئیس قوه قضاییه گفت:در رسیدگی به پرونده های عناصر پیاده نظام و همراه با دشمن متجاوز، نباید روال عادی حکمفرما باشد؛ در تمامی مراحل و مراجع، چه دادسرا و دادگاه و چه دیوان عالی، باید به صورت فوق العاده و ویژه به این پرونده ها رسیدگی شود. فی المثل، در حالت عادی، چنانچه پرونده ای با نقص تحقیقات مواجه شود، مقام قضایی، پرونده را برای ۱۰ روز در اختیار ضابط قرار می دهد؛ لکن اکنون که عدلیه آرایش جنگی به خود گرفته است، مقام قضایی وقتی صبح پرونده را برای تکمیل تحقیقات در اختیار ضابط قرار می دهد، بایستی بعدازظهر، استرداد پرونده را مطالبه کند؛ در مواردی لازم است بازپرس از اتاق کارش خارج شود و به زندان برود و در همان محل زندان، متهم را مورد سؤال قرار دهد و فرآیند تفهیم اتهام را صورت دهد تا سرعت تدوین کیفرخواست بیشتر شود.
رئیس دستگاه قضا در ادامه، با بیان اینکه در شرایط فعلی، متهمی نمی تواند ادعای ناآگاهی و بی اطلاعی را مطرح کند، تصریح کرد: اکنون صحنه کاملاً روشن است و دشمن، کشور ما را مورد تجاوز قرار داده و علیه مردم ما مرتکب جنایت جنگی شده است؛ کسی نمی تواند مدعی بی اطلاعی و ناآگاهی از جنایات و توطئه های دشمن شود و خود را به نادانی و تجاهل بزند.. رئیس عدلیه در ادامه با تاکید بر اجرای سریع احکام قطعی الصدور، عنوان کرد: وقتی حکم صادره برای فرد محکوم و مجرم، قطعی می شود و فرآیند های قانونی خود را طی می کند، مسئولان قضایی ذیصلاح، در اجرای حکم چه احکام ناظر بر سلب حیات و چه احکام مرتبط با مصادره اموال، تأخیر و تعلل را جایز ندانند.
۳. شکنجه و لگدکوب کردن کرامت انسانی
در این بند، کرامت انسانی با ابزارهای زیر به شدت لگدکوب شده است:
- شکنجههای انضباطی: زنجیر کردن زندانیان به حلقههای آهنی در راهروها برای ساعتهای طولانی در پاسخ به ابتداییترین درخواستها (مانند غذا یا آب سالم).
- شرایط زیستی ضدانسانی: استفاده از آلودگی آب، بوی تعفنِ توالتهای داخل سلول و محرومیت مطلق از هواخوری به عنوان ابزاری برای فرسایش جسمی و روانی بازداشتشدگان.
۴. تحلیل حقوقی: مواد نقض شده
- نقض امنیت شخصی (ماده ۹ UDHR): نگهداری در مکانهای نامعلوم و سولههای جدید بدون اطلاع خانوادهها.
- نقض حق حیات و دادرسی عادلانه (مواد ۳ و ۱۰ UDHR): اعدامهای شتابزده از واحدهای فرعی بدون رعایت تشریفات قانونی.
- نقض منع شکنجه (ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی – ICCPR): زنجیر کردن، ضربوشتم و نگهداری در شرایط غیرانسانی، مصداق بارز شکنجه است؛ استفاده از زنجیر و شکنجههای سفید و محیطی.
- نقض حق دادرسی عادلانه (ماده ۱۰ و ۱۱ UDHR و ماده ۱۴ ICCPR): محرومیت از وکیل، بیخبری خانواده و اتهامات بدون مدرک، دادرسی را از اساس باطل میکند.
- نقض کرامت انسانی (ماده ۱۰ ICCPR): این ماده صراحتاً بیان میکند که با تمامی افرادی که از آزادی محروم شدهاند، باید با انسانیت و احترام به کرامت ذاتی انسان رفتار شود؛ اصلی که در قزلحصار کاملاً زیر پا گذاشته شده است.
- نقض حق سلامت (ماده ۲۵ UDHR): آلودگی آب و نبود رسیدگی پزشکی که منجر به گزارشهایی از فوت زندانیان شده، نقض حق حیات و سلامت است.
۵. موخره و مطالبه از مجامع بینالمللی
سکوت و بیعملی ارگانهای بینالمللی حقوق بشری در قبال فاجعهای که در زندانهایی نظیر قزلحصار در جریان است، به منزلهی چراغ سبزی برای تداوم این جنایات است.
ما از کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، هیئت حقیقتیاب بینالمللی و گزارشگر ویژه (خانم مای ساتو) میخواهیم:
- اعزام هیئت بازرسی فوری: برای بازدید سرزده از اندرزگاه ۳۵ و واحدهای فرعی مخفی در قزلحصار اقدام کنند.
- توقف ماشین اعدام: فشار دیپلماتیک و حقوقی بر جمهوری اسلامی را برای توقف اعدامهای برآمده از این بندهای مخفی به حداکثر برسانند.
یادآور میشویم: هر روز تاخیر در واکنش قاطع، به معنای طنابهای دار بیشتری است که در راهروهای U شکل قزلحصار آویخته میشود. مسئولیت اخلاقی و حقوقی هر جانی که در این «چرخه حذف سیستماتیک» از دست برود، مستقیماً متوجه نهادهایی است که وظیفهی دیدهبانی حقوق بشر را بر عهده دارند اما در برابر این «قتلگاه» سکوت کردهاند.
این گزارش بر اساس آخرین تصحیحات شما و با رعایت تمامی جزییات حقوقی و زمانی (ژانویه/دیماه ۲۰۲۶) به انگلیسی ترجمه شد. تلاش شده است لحن «افشاگرانه» و «مستند» متن اصلی در ترجمه کاملاً حفظ شود تا برای ارائه به مجامع بینالمللی مناسب باشد.