در حالی که جهان درگیر توافق صلح بین ایران و آمریکاست و برای باز شدن تنگه هرمز و براه افتادن جریان نفت و انرژی برای جهان لحظه شماری می کند، متاسفانه پدیدهٔ قربانی شدن حقوق بشر در این توافق به وضوح به چشم میخورد. در خطوط این تفاهم بینالمللی، نه درخواستی برای توقف اعدامها وجود دارد، نه درخواستی برای آزادی زندانیان سیاسی و نه حسابرسی ای از کشتار، قتلعام و جنایات جنگی ای که بیش از ۳۰ هزار جان—اغلب از جوانان ایران—را به کام نیستی کشاند. خواندن حتی تیتر خبرهای نقض حقوق بشر در ایران نیاز به توان و ظرفیت بالایی دارد چه رسد وارد جزئیات آنها شدن؛ اما از جهان «متمدن» چیزی بجز سکوت کرکنندهٔ بیعملی به گوش نمیرسد.
ماشین اعدام بیوقفه و قربانی شدن حقوق بشر در هفت روز
اعدام زندانیان سیاسی درست بعد از خبر توافق
۲۶ خرداد- خبرگزاری میزان از اجرای حکم اعدام جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی، دو تن از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ در استان سمنان خبر داد. با وجود اعلام فهرستی از اتهامات امنیتی علیه این دو زندانی سیاسی، تاکنون هیچ اطلاعات شفافی درباره روند بازجویی، نحوه رسیدگی قضایی، کیفیت دادرسی و امکان دسترسی آنان به حقوق دفاعی منتشر نشده است
اعدام زندانیان جرائم عادی فقط در طی یک هفته
- ۲۵ خرداد: اعدام یازده زندانی در هفت زندان کشور.
- ۲۴ خرداد: اعدام ۷ زندانی؛ یک زندانی پس از ۲۶ سال زیر حکم اعدام بودن. آیا زجری را که متحمل شده می توانید تصور کنید؟
- ۲۳ خرداد: اعدام یازده زندانی در چهار زندان.
- ۲۲ خرداد: اعدام سه زندانی در زندانهای بندرعباس، مشهد و دزفول.
- ۲۱ خرداد: اعدام دست کم شش زندانی در زندانهای ماکو، خوی، اصفهان، شیراز و شیروان.
- ۲۰ خرداد: اعدام سه زندانی در زندانهای دیزل آباد کرمانشاه و ماهشهر.
- ۱۹ خرداد: اعدام چهار زندانی در زندانیهای مشهد، اصفهان و مشکین شهر.
این یعنی ۴۵ زندانی در طی فقط یک هفته؛ ۴۵ انسان، ۴۵ خانواده.
۲- سرکوب معترضین، دانشجویان، اعضای کانونهای صنفی: پرونده سازی و بلاتکلیفی
الف) معترضان و شهروندان بازداشتشده
- محکومیت ۶ سال زندان و شلاق؛ مهدی پاکمهر، هنرمند اهل بجنورد و از مجروحان اعتراضات دی ۱۴۰۴.
- محکومیت پدرام چراغ زاده از بازدداشت شدگان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ به ۲ سال حبس.
- محکومیت زهرا (مهسا) جمالی از بازداشت شدگان اعتراضات دیماه به شش ماه حبس.
- ۱۱۰ روز بلاتکلیفی مرتضی عربخراسانی در زندان وکیلآباد، ۱۴ روز آن در بی خبری مطلق.
- محکومیت یوسف انصاری، عضو هیئت دبیران کانون نویسندگان ایران به یک سال حبس به اتهام تبلیغ علیه نظام.
- ۵ ماه بیخبری از سرنوشت سروش کرمی، جوان ۱۸ ساله اهل کرمانشاه و بازداشتی اعتراضات ۱۴۰۴.
- پیرانشهر؛ ١٦ روز بازداشت خودسرانه و بیخبری از سرنوشت خالد حسنزاده؛ از سرنوشت او اطلاعی در دست نیست.
- یورش نیروهای امنیتی به منازل دو برادر، سردار و احسان رحمانی در کامیاران در ۲۳ خرداد و بیخبری از سرنوشت آنان پس از احضار.
ب) معلمان و فعالان صنفی
- محکومیت مهدی فتحی، فعال صنفی معلمان، به ۱۵ ماه حبس.
- محمدعلی زحمتکش، فعال صنفی معلمان استان فارس، از فروردینماه سال جاری تاکنون در بازداشت موقت به سر میبرد و همچنان در وضعیت بلاتکلیف قرار دارد.
- قرار بازداشت سیامک صادقی چهرازی، فعال صنفی معلمان استان خوزستان، برای سومین ماه متوالی تمدید شده است.
- مسعود فرهیخته، فعال صنفی معلمان، که از ۲۵ شهریور ۱۴۰۴ در پی تأیید حکم صادره از سوی شعبه ۱۲ دادگاه تجدیدنظر استان البرز، دوران محکومیت سه سال و شش ماه و یک روز حبس خود را در زندان مرکزی کرج سپری میکند، با پروندهسازی جدیدی مواجه شده است.
- محکومیت یک سال حبس ایمان شهوندی، فعال صنفی معلمان؛ ایمان شهوندی، آموزگار و فعال صنفی معلمان ساکن پاسارگاد.
- تداوم بازداشت و بیخبری از سرنوشت کمال امیدی؛ کمال امیدی، شهروند ۴۹ ساله، مدرس و مدیر یک آموزشگاه زبان در خمین، از حدود یک ماه پیش.
ج) دانشجویان و فضای دانشگاهی
- ایلیا بخشایی، دانشجوی علوم ورزشی ورودی ۱۴۰۱ دانشگاه یزد که در جریان اعتراضات دیماه بازداشت شده بود، به ۵ سال حبس محکوم شده است.
- تایید حکم دو سال حبس علی طاهریکیا، از دانشجویان بازداشتشده در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴.
- پوریا امینی؛ محکومیت دانشجوی سابق دانشگاه مشهد پس از تبرئه اولیه و افزایش نگرانیها از مداخله نهادهای امنیتی در روند قضایی: ۵ سال حبس.
- روز دوشنبه ۱۱ خردادماه ۱۴۰۵، ابوالفضل چمنی، دانشجوی رشته ریاضی محض دانشگاه تهران توسط نیروهای حکومتی بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شده و تاکنون اطلاعی از سرنوشت او در دست نیست.
- رضا دالمن، دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف، بدلیل آویزان کردن موش روی تنه درخت در ایام اعتراضات، با حکم شورای انضباطی این دانشگاه به اخراج و محرومیت چهار ساله از تحصیل در تمامی دانشگاههای کشور محکوم شد.
- حدود ۲۲ دانشجو دانشگاه سوره، با صدور احکام بدوی کمیته انضباطی مواجه شدهاند. این احکام شامل دستکم چهار مورد اخراج و شماری احکام منع موقت از تحصیل است.
- دانشگاه سجاد مشهد؛ ۱۰ دانشجو با احکام محرومیت از تحصیل مواجه شدند.
د) زنان بازداشتشده
- زنان بازداشتی اعتراضات ۱۴۰۴ در زندان لنگرود قم: اطلاعات تازه رسیده به کانون حقوق بشر ایران، از زندان لنگرود قم، نگرانیهای جدی درباره وضعیت زنان بازداشتشده در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ را افزایش داده است. بر اساس این گزارشها، صدها زن در بند زنان این زندان نگهداری میشوند و برخی منابع تعداد آنان را بسیار بیشتر از آمارهای اعلامشده میدانند. گفته میشود بخش قابل توجهی از این زندانیان را دختران جوان و حتی افراد زیر سن قانونی تشکیل میدهند که همچنان در وضعیت بلاتکلیف به سر میبرند.
و این لیست را برای صفحات طولانی میتوان ادامه داد.
۳. فشار ساختاری بر اقلیتهای دینی
- تداوم بلاتکلیفی مهسا و ماندانا ستوده، خواهران بهایی محبوس در زندان عادلآباد شیراز، بیش از ۷۰ روز.
- پژمان زارع؛ تداوم بلاتکلیفی شهروند بهایی در زندان عادلآباد شیراز با وجود تأمین وثیقه.
- بازداشت احمد نعیمی، شهروند بهائی در یزد.
به این موارد می توان وضعیت زندانها, شکنجه ها، لیست افراد زیر حکم اعدام، لیست زندانیان سیاسی اعدام شده از شروع جنگ و … دهها لیست دیگر را اضافه نمود ولی یک سوال باقی می ماند.
چرا سرکوب داخلی نادیده گرفته میشود؟
چرا جهان این همه تلاش کرد تا تنگه هرمز باز شود ولی ما اندکی تلاش و اقدام عملی برای متوقف کردن بیشمار نقض حقوق بشر در ایران نمی بینیم؟ آیا دفاع از حقوق بشر در جهان فقط به یک پوسته تبلیغاتی تبدیل شده است؟
تفکیک منفعت اقتصادی از پرنسیبهای انسانی در این توافق، پیامی مخاطرهآمیز به ماشین سرکوب حاکمیت میفرستد: اینکه تا زمانی که جریان انرژی برقرار است، روند قربانی شدن حقوق بشر و بازی با جان و سرنوشت معترضان، معلمان، دانشجویان و اقلیتها در دایرهٔ معاملات دیپلماتیک محلی از اعراب ندارد. این بیعملی، نه تنها سکوت در برابر بیعدالتی، بلکه نوعی مشروعیتبخشی ضمنی به بقای ساختاری است که حقوق اولیه شهروندان خود را به اسارت گرفته است. زمان آن فرا رسیده که جامعه بینالمللی دریابد ثبات واقعی در منطقه هرگز از مسیر چشمپوشی بر نظام سرکوب تأمین نخواهد شد.