قربانیان بی‌صدا در ایران: سرکوب سیستماتیک نوکیشان مسیحی

این روزها که انسان‌های بیدار از نقض فاحش حقوق بشر در ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی به فغان آمده‌اند و روزهایی که سکوت کرکننده بی‌عملی در مقابل این نقض‌های فاحش — که تا حد جنایت علیه بشریت و قتل‌عام تحت حاکمیت این نظام صورت می‌گیرد — جهان را فرا گرفته است، می‌بایست از قربانیان بی‌صدای این حکومت نیز یاد کرد.

گرچه قطع اینترنت راهی برای به‌دست آوردن اخبار به‌روز در رابطه با مسیحیان زندانی در زندان‌های جمهوری اسلامی باقی نگذاشته است، اما تشدید وضعیت وخیم حقوق بشری در ایران که به‌ویژه از قیام دی‌ماه ۱۴۰۴ شاهد آن بودیم (از کشتار معترضین تا دستگیری‌های فله‌ای همراه با شکنجه بی‌دریغ و اعدام‌های بی‌سابقه سیاسی)، به‌خوبی می‌تواند تصویر کنونی از وضعیت مسیحیان در زندان را به ما بدهد؛ به‌ویژه اگر زن باشند، چرا که زن بودن در نظامی که با سوءاستفاده از دین، خود را جمهوری اسلامی نامیده، خود یک جرم نابخشودنی است.

چهره‌های سکوت: بازداشت‌های اخیر و احکام سنگین (۱۴۰۳ – ۱۴۰۵)

در حالی که دستگاه تبلیغاتی نظام مدعی آزادی مذهب است، آمارهای غیررسمی نشان می‌دهد که تنها در اوایل سال ۲۰۲۶ (۱۴۰۵)، ده‌ها شهروند مسیحی با اتهامات واهی امنیتی در حبس به‌سر می‌برند. جدول زیر بخشی از مستندات مربوط به این سرکوب سیستماتیک در سال‌های اخیر است:

جدول وضعیت برخی از زندانیان مسیحی در بازه ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۵

سرکوب گذشته، آینه سرکوبی در زمان حال

برای درک آنچه اکنون ممکن است در زندان‌های جمهوری اسلامی بر نوکیشان مسیحی بویژه زنان مسیحی که اخیراً دستگیر شده‌اند گذشته باشد، می‌خواهیم در اینجا به شهادت برخی از این زنان که در سال‌های گذشته دستگیر و آزاد شده‌اند، بپردازیم. لازم به ذکر است که طبق روال اتهامات، به‌ویژه پس از تنش‌های نظامی اخیر، اتهام «همکاری با اسرائیل» به ترجیع‌بند پرونده‌سازی‌های قضایی تبدیل شده است. طبق گزارش سازمان «ماده ۱۸»، تنها پس از یک بازه تنش نظامی (اولین دوره جنگ ایران و اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴)، حدود ۵۰ شهروند مسیحی با همین اتهام دستگیر شده‌اند.

شهادت‌هایی از شکنجه‌گاه‌های جمهوری اسلامی

مریم جلیلی (بازداشت در ۱۳۸۸ – مصاحبه ۱۴۰۱):

• «سلول انفرادی بسیار کوچک و شبیه قفس بود… بازجو تمام صحبت‌هایی را که در خانه با خانواده‌ام داشتم برایم بازگفت. متوجه شدم که حتی در خانه هم شنود می‌شدیم.»
• «بازجوها اصرار داشتند که تو مسیحی صهیونیستی تبشیری هستی و از اسرائیل و آمریکا پول می‌گیری. چنان با قطعیت دروغ می‌گفتند که حتی برادرم هم باور کرده بود.»
• «ما ۹ نفر را در یک اتاق بسیار کوچک با شیشه شکسته در هوای سرد زمستان نگه داشتند. بدون هیچ وسیله گرمایشی، مجبور بودیم پهلو به پهلو بخوابیم تا یخ نزنیم. آب و غذا نمی‌دادند و می‌گفتند باید بخرید.»
• «بازجو تهدید می‌کرد: جای شکستگی روی عایق آکوستیک اتاق بازجویی، جای سر متهمی است که همکاری نکرده؛ اگر همکاری نکنی طناب دار دورت می‌اندازم و چهارپایه را می‌کشم.»

نسرین کیامرزی (بازداشت در ۱۳۹۱ – مصاحبه ۱۳۹۹):

• «در بازداشتگاه الف-طا اصفهان، بازجو وقتی دید چیزی نمی‌نویسم با لگد به صندلی زد و من محکم به دیوار خوردم. به پهلو و دستم لگد می‌زد و فحاشی می‌کرد.»
• «بازجوی دیگری با رفتاری قبیح و چندش‌آور به من نزدیک شد و در گوشم زمزمه کرد: صدف جون (اسم مستعارم) هر چه می‌دانی بنویس. او می‌خواست با ایجاد ترس از تجاوز، مرا بشکند.»
• «دوش حمام بالای دستشویی بود و در نداشت. مأموران مرد مدام بدون اطلاع در را باز می‌کردند. حتی برای نوار بهداشتی مجبور بودیم با خجالت از مأموران مرد تقاضا کنیم چون مأمور زن وجود نداشت.»
• «اتهامات ما نه تنها سیاسی، بلکه اخلاقی هم بود؛ اتهام “روابط نامشروع دون زنا” را اضافه کرده بودند چون زنان بدون روسری در جلسات دعا شرکت کرده بودند.»

سحر دشتی (بازداشت در ۱۳۹۱ – مصاحبه ۱۳۹۹):

• «متوجه شدم در اتاق ما دوربین گذاشته‌اند. حتی دستشویی رفتن و لباس عوض کردن ما تحت کنترل و دید آن‌ها بود.»
• «بازجو با خانواده‌ام تماس گرفته و گفته بود برای دخترتان حکم اعدام صادر شده است. مادرم با شنیدن این خبر دچار ناراحتی قلبی شد و در بیمارستان بستری گشت.»

نقض قوانین و استانداردهای بین‌المللی

اقدامات فوق مصداق بارز نقض معاهدات بین‌المللی است که ایران رسماً به آن‌ها متعهد شده است:

1. نقض آزادی مذهب (ماده ۱۸ اعلامیه جهانی و میثاق ICCPR): جرم‌انگاری تغییر دین و تشکیل کلیسای خانگی.
2. نقض ممنوعیت شکنجه (ماده ۵ اعلامیه جهانی): استفاده از انفرادی، ضرب و شتم و شکنجه‌های روانی برای اخذ اعتراف.
3. نقض حق دادرسی عادلانه (ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی): محرومیت از وکیل و صدور حکم بر اساس اعتراف تحت فشار.
4. نقض کرامت انسانی زنان: بازرسی بدنی تحقیرآمیز و عدم دسترسی به ملزومات بهداشتی (نقض استانداردهای کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان).
5. استفاده از ماده ۵۰۰ مکرر: این ماده قانونی عملاً هرگونه فعالیت عقیدتی غیر از روایت رسمی نظام را «فعالیت تبلیغی انحرافی» تلقی کرده و مستوجب حبس سنگین می‌داند.

دورویی یک نظام: آپارتاید مذهبی

در حالی که هم‌اکنون ده‌ها زندانی مسیحی در اسارت هستند، قالیباف (رئیس مجلس) برای شهروندان ارمنی جان‌باخته در جنگ پیام تسلیت می‌فرستد و آرزوی آرامش آن‌ها را «در آغوش عیسی مسیح» می‌کند. این دورویی، بازتاب‌دهنده یک «آپارتاید مذهبی» است؛ نظامی که اقلیت‌های رسمی را برای نمایش‌های دیپلماتیک می‌پذیرد، اما نوکیشان مسیحی فارسی‌زبان را به اتهام «مسیحیت صهیونیستی» به سیاه‌چال می‌اندازد. قالیباف، چه در زمان فرماندهی پلیس و چه در ریاست مجلس با تصویب قوانینی چون ماده ۵۰۰ مکرر، بازوی اجرایی این سرکوب بوده است.

دو روی یک سکه

نقض حقوق اقلیت‌های مذهبی در ایران، به‌ویژه حقوق زنان در این اقلیت‌ها که با سرکوب مضاعف روبرو هستند، آن‌روی سکه سرکوب سیستماتیک حقوق بشر در ایران است. سرکوب اقلیت‌ها و سرکوب معترضان خیابانی، دو روی یک سکه از راهبرد بقای جمهوری اسلامی هستند: «ایجاد وحشت برای حفظ یکدستی ایدئولوژیک برای بقا». حکومتی که حتی با دعای بی‌صدای یک زن در خانه‌اش احساس خطر می‌کند، لرزان‌تر از آن است که بتواند با جامعه‌ای بیدار و رنگارنگ روبرو شود. مجامع بین‌المللی می‌بایست بر روی این رژیم فشارهای مادی بیاورند و آن را مجبور کنند که حقوق انسان‌ها را در تمام زمینه‌ها به رسمیت بشناسد.