سالار صدیقی همدانی، زندانی سیاسی ۲۷ساله، بیش از شش سال است که در زندانهای مختلف ایران از ارومیه تا سلماس و نقده در تبعید بهسر میبرد. او که در دوران دانشجویی بازداشت شد، اکنون در حالی دوران محکومیت خود را میگذراند که نه تنها از درمان و ملاقات محروم است، بلکه با پروندهسازیهای پیدرپی و صدور احکام جدید، چشمانداز آزادیاش هر روز دورتر میشود.
حبس طولانی، تبعید و شکنجه
سالار صدیقی همدانی در اسفند ۱۳۹۷ به همراه پدرش، ابراهیم خلیل صدیقی همدانی، و خواهرش مهسا، توسط نیروهای امنیتی در ارومیه بازداشت شد. دادگاه انقلاب ارومیه بدون حضور وکیل تعیینی، او و پدرش را به اتهام «هواداری از سازمان مجاهدین خلق» و «تبلیغ علیه نظام» در مجموع به ۱۹ سال زندان محکوم کرد.
از آن زمان تاکنون، سالار چندینبار بین زندانهای مختلف جابهجا شده و هر بار در معرض خشونت، ضربوشتم و شکنجه قرار گرفته است. در زندان سلماس، یک زندانی اجیرشده از سوی مأموران قصد حمله با چاقو به او را داشت که با دخالت زندانیان دیگر ناکام ماند.
شرایط جسمی و اعتصابهای مکرر
سالار چندین بار در اعتراض به رفتار غیرانسانی مأموران و محرومیت از درمان، اعتصاب غذا کرده است. در یکی از این موارد، او به دلیل بیماری داخلی نیاز به جراحی داشت، اما مسئولان زندان از اعزامش به بیمارستان خودداری کردند.
در همین زمان، پدر ۶۶ سالهاش در زندان خوی، که از دیابت پیشرفته رنج میبرد، در همبستگی با فرزندش دست به اعتصاب غذا زد. بیماری پدر چنان شدت یافت که دو انگشت پایش قطع شد، اما مقامات قضایی همچنان از درمان مناسب و انتقال او به مراکز درمانی سر باز میزنند.
جدایی اجباری پدر و پسر؛ شکنجهای مضاعف
یکی از دردناکترین ابعاد این پرونده، جدایی اجباری پدر و پسر است. ابراهیم خلیل بارها خواستار انتقال فرزندش به زندان خوی شده تا در مراقبت روزمره از او کمک بگیرد، اما در پاسخ، مقامات زندان سالار را به زندان نقده تبعید کردند تا فشار روحی و روانی بر هر دو افزایش یابد.
این جدایی و قطع ملاقات منظم، در کنار فشار بازجویی و تهدیدهای مکرر، مصداق روشن شکنجه روانی و رفتار غیرانسانی طبق مواد ۷ و ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی است.
پروندهسازی و افزایش احکام
در چند مرحلهی اخیر، دستگاه قضایی برای او پروندههای تازهای گشوده است. ابتدا حکمی هفتساله و سپس حکمی پنجساله دیگر به احکام پیشینش افزوده شد. جلسات این دادگاهها کوتاه و بدون حضور وکیل برگزار شد و اتهامات، مشابه پروندهی اولیه، فاقد هرگونه مستند قانونی بودند.
به این ترتیب، مجموع سالهای حبس او اکنون از ۲۴ سال فراتر رفته است. این رویکرد، بخشی از سیاست عمومی قوه قضاییه برای اعمال فشار مضاعف بر زندانیان سیاسی محسوب میشود، اما در مورد سالار و پدرش، پیامد آن محرومیت طولانی از درمان و خطر جدی برای جان هر دو است.
وضعیت کنونی
سالار صدیقی همدانی هماکنون در زندان نقده نگهداری میشود؛ جایی که اصل تفکیک جرائم رعایت نمیشود و او در کنار زندانیان جرائم عادی بهسر میبرد. گزارشها از ضربوشتم مکرر، قطع داروها، بازجوییهای اجباری و فشار روانی بر او حکایت دارند.
پدرش در زندان خوی با ضعف شدید جسمی و زخمهای ناشی از دیابت، در شرایطی خطرناک بهسر میبرد. خانواده این دو زندانی بارها نسبت به وضعیت بحرانی آنان هشدار داده و خواستار مداخله فوری نهادهای بینالمللی شدهاند.
فراخوان برای اقدام
پرونده سالار و ابراهیم صدیقی همدانی نمونهای روشن از نقض سیستماتیک حقوق بشر در زندانهای ایران است: بازداشت بدون روند عادلانه، تبعیدهای تنبیهی، شکنجه، محرومیت از درمان و افزایش خودسرانهی احکام زندان.
نهادهای بینالمللی، از جمله گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، باید برای بررسی فوری وضعیت این دو زندانی، اعزام هیأت حقیقتیاب و فشار بر رژیم برای درمان و آزادی فوری آنان اقدام کنند.