در پی بمباران مشکوک زندان اوین که هنوز جزئیات و ابعاد آن بهصورت رسمی اعلام نشده است، منابع متعدد از افزایش شدید فضای امنیتی و انتقال اجباری و دستهجمعی زندانیان، بهویژه زندانیان سیاسی، خبر میدهند. این اقدامات ناگهانی و بیسابقه، نگرانیهای گستردهای را در میان خانوادهها و فعالان حقوق بشر برانگیخته است.
بر پایه اطلاعات موثق و ویدیوهای منتشرشده توسط شهروندان، نیروهای امنیتی با استقرار سنگین در اطراف زندان اوین و استفاده از اتوبوسها و خودروهای مخصوص انتقال زندانیان، در نیمهشب اقدام به جابهجایی اجباری زندانیان کردهاند. به گفته شاهدان، فضای اطراف زندان از شب گذشته بهشدت نظامی و امنیتی شده و دهها خودروی گارد ویژه در محل مستقر هستند.
گزارشها حاکی از آن است که تعدادی از زندانیان زن به زندان قرچک ورامین منتقل شدهاند؛ انتقالهایی که بدون اطلاع خانوادهها و با تهدید و فشار انجام شده است.
در تحولی نگرانکننده، هدایتالله فرزادی، رئیس زندان اوین، بههمراه نیروهای گارد ویژه مسلح، وارد بند ۴ این زندان شده و به زندانیان سیاسی دستور داده است بند را بدون اجازه برداشتن وسایل شخصی ترک کرده و به زندان تهران بزرگ منتقل شوند. مقاومت زندانیان در برابر این دستور با تهدید مستقیم به استفاده از سلاح روبهرو شده است.
بند ۴ زندان اوین یکی از اصلیترین بخشهای نگهداری زندانیان سیاسی در ایران است که حدود ۴۰۰ زندانی را در خود جای داده است. انتقال ناگهانی این تعداد زندانی، بدون رعایت موازین قانونی و اصول انسانی، عملاً مصداق آشکار نقض حقوق بشر است.
زندان تهران بزرگ؛ مقصدی با شرایط غیرانسانی
به گفته منابع محلی، مقصد بیشتر این انتقالها، زندان تهران بزرگ است؛ محلی که از نظر استانداردهای بینالمللی، شرایطی بهشدت نامناسب دارد و پیشتر مورد انتقاد نهادهای مدافع حقوق بشر قرار گرفته است. ازدحام بیش از حد، کمبود امکانات اولیه، خشونت سازمانیافته و ضعف شدید خدمات درمانی از جمله چالشهای جدی این زندان محسوب میشوند.
بمباران ؛ پوششی برای سرکوب بیشتر؟
علت و ابعاد حملهای که روز گذشته در اطراف زندان اوین رخ داد، همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است. هیچ نهاد رسمی تاکنون مسئولیت این حادثه را بر عهده نگرفته و توضیحی نیز در اینباره ارائه نشده است. برخی تحلیلگران معتقدند انتقالهای شتابزده و غیرقانونی زندانیان میتواند با هدف پنهانسازی پیامدهای این بمباران یا آمادهسازی برای سرکوبهای گستردهتر انجام شده باشد.
با گذشت بیش از ۴۸ ساعت از شروع این بحران، مقامات قضایی، سازمان زندانها و نهادهای امنیتی، هیچگونه توضیح رسمی درباره علت انتقالهای اجباری، وضعیت فعلی زندانیان یا جزئیات بمباران ارائه نکردهاند. این سکوت، بر شدت نگرانیها افزوده و شایعات مختلفی در فضای رسانهای و اجتماعی در حال گسترش است.