جمهوری اسلامی نه تنها در اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ دست به کشتاری بی سابقه و جنایت جنگی علیه مردم خود زد بلکه پس از آن نیز دست از دستگیری و ازار خانواده کشته شدگان دست برنمی دارد تا به هر شکل ممکن صدای دادخواهی آنها را در گلو خفه کند. بسیاری از خانوادهها تحت تهدید و ارعاب از برگزاری مراسم عمومی، گفتوگو با رسانهها یا اعلام نام عزیزان خود منع شدهاند. در برخی موارد، خانوادهها اعلام کردهاند که عدم همکاری با نهادهای امنیتی با پیامدهایی چون احضار، بازداشت یا محرومیتهای اجتماعی همراه بوده است.
فاکت: خانواده ابوالفضل پایدار
ابوالفضل پایدار ، کودک معترض، یکی از جوانترین جانباختگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ است که در سبزوار بر خاک افتاد. تلاش خانوادهٔ او برای زنده نگهداشتن یادش، از جمله برگزاری مراسم تولد، با سرکوب مواجه شده و همین موضوع او را به یکی از نمادهای دادخواهی در سبزوار و فراتر از آن تبدیل کرده است.
ابوالفضل پایدار؛ نوجوان ۱۷ سالهٔ جانباخته در قیام دیماه ۱۴۰۴
ابوالفضل پایدار، نوجوان ۱۷ سالهٔ سبزواری، یکی از جانباختگان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ بود. او در جریان سرکوب اعتراضات در سبزوار با گلولهٔ جنگی نیروهای امنیتی کشته شد.
سرکوب مراسم تولد و بازداشت خانواده
در ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵، خانواده و دوستان ابوالفضل پایدار قصد داشتند مراسم تولد او را در سبزوار برگزار کنند. نیروهای امنیتی با یورش خشونتآمیز به این مراسم، با شوکر و باتوم مانع برگزاری آن شدند و چندین نفر از اعضای خانواده و نزدیکان او را بازداشت کردند. برخی گزارشات رسیده تعداد بازداشتیها در تلاش برای برگزاری این مراسم را دست کم ۹ نفر قید کرده اند. ماموران امنیتی پیش از آغاز مراسم وارد عمل شده و مانع برگزاری آن شدند.
در میان بازداشتشدگان نامهای زیر تأیید شده است:
- امیرحسین پایدار – برادر
- فرزانه پروانه – مادر
- سعید پروانه – دایی
- الهام پروانه – خاله
تبعید غیر رسمی بازداشت شدگان
این افراد پس از بازداشت به زندان تربتحیدریه منتقل شدند واز آنزمان بدون دسترسی به وکیل و اطلاعات روشن دربارهٔ وضعیت پرونده نگهداری شدند. تا این لحظه، جزئیات بیشتری درباره وضعیت دیگر بازداشتشدگان، اتهامات احتمالی یا محل دقیق نگهداری آنان بدست نیامده است و بررسیها درباره هویت سایر افراد بازداشتشده همچنان ادامه دارد. انتقال بازداشت شدگان از سبزوار به زندان تربت حیدریه با فاصله ۲۵۰ کیلومتری از شهر سبزوار، مصداق آزار مضاعف و جابجایی اجباری بازداشت شدگان است که با هدف ایجاد مانع برای پیگیری دیگر اعضای خانواده از وضعیت بازداشتیها صورت گرفته است.
نقض قوانین حقوق بشر بینالملل در پرونده خانواده پایدار
- نقض حق حیات کودک (کنوانسیون حقوق کودک): ابوالفضل پایدار به عنوان یک نوجوان ۱۷ ساله، تحت حمایت کنوانسیون حقوق کودک بوده است. کشتن او با گلوله جنگی، نقض فاحش حق حیات (ماده ۶ کنوانسیون) است.
- نقض حق تجمع مسالمتآمیز (ماده ۲۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر): یورش به مراسم تولد و ممانعت از سوگواری و گرامیداشت یاد جانباختگان.
- ممنوعیت بازداشت خودسرانه (ماده ۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی): بازداشت اعضای خانواده بدون ارائه حکم قانونی و صرفاً به دلیل دادخواهی.
- نقض حق دادرسی عادلانه (ماده ۱۴ میثاق بینالمللی): نگهداری بازداشتشدگان در وضعیت بلاتکلیف و محرومیت از حق دسترسی به وکیل.
- آزار و اذیت خانوادههای دادخواه (ماده ۱۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی و ماده ۱۲ اعلامیه جهانی): این مواد به صراحت بر «حق حفظ حریم خصوصی، خانواده و مکاتبات» تأکید دارند. آزار سیستماتیک، احضار و بازداشت خانوادهها به دلیل پیگیری وضعیت عزیزانشان، نقض مستقیم این مواد و مصداق «مداخله خودسرانه در زندگی خانوادگی» است.
اقدام فوری
ما خواهان اقدامات فوری زیر هستیم:
- آزادی بیقید و شرط: درخواست رسمی از مقامات قضایی برای آزادی فوری تمامی اعضای خانواده پایدار و سایر بازداشتشدگان مراسم سبزوار.
- . توقف آزار دادخواهان: فشار بینالمللی بر دولت ایران برای پایان دادن به سیاست ارعاب و بازداشت خانوادههای جانباختگان قیام دیماه ۱۴۰۴.
- پاسخگویی در مورد قتل زیر ۱۸ سال: الزام نهادهای امنیتی به پاسخگویی در قبال شلیک مستقیم به ابوالفضل پایدار (نوجوان ۱۷ ساله) مطابق با کنوانسیون حقوق کودک که ایران نیز از امضاکنندگان آن است.
- ثبت در گزارشهای دورهای: ارسال فوری گزارش این بازداشتهای زنجیرهای به کمیته حقیقتیاب سازمان ملل به عنوان بخشی از سرکوب مستمر پس از قیام دیماه ۱۴۰۴.