دستورات جدید ریاست قوه قضاییه، اعدامهای قریبالوقوع و نقض کنوانسیونهای بینالمللی
۱۹ فروردین ۱۴۰۵ (۸ آوریل ۲۰۲۶)
۱. دکترین «اولویت سرکوب داخلی بر جنگ خارجی»
برخلاف عرف بینالمللی که در زمان درگیریهای نظامی، تمرکز دولتها بر حفاظت از مرزهاست، اظهارات اخیر مقامات ارشد جمهوری اسلامی نشان میدهد که «خیابانهای ایران» و «مخالفان سیاسی» هدف اول و اصلی حاکمیت هستند.
- غلامحسین محسنی اژهای (رئیس قوه قضاییه – رکنا و میزان ۱۸ فروردین): وی صراحتاً دستور تسریع در کشتار را صادر کرده و خطاب به معاون اول خود (خلیلی) میگوید:
«ما احکاممون جناب آقای خلیلی باید زیادتر صادر بشه. هم در رابطه با مصادره اموال، هم در رابطه با صدور حکم اعدام، اینها رو واقعاً تسریع بکنید.»
- حاجیصادقی (نماینده ولیفقیه در سپاه – شبکه خبر ۱۴ فروردین): وی با لحنی تهدیدآمیز خطاب به معترضان اعلام کرد:
«من به جوانها یک نصیحت میکنم… دیگر دوران ترحم تمام شده است.»
- محمد موحدی آزاد (دادستان کل کشور – رکنا ۱۶ فروردین): وی از ایجاد یک شبکه جاسوسی عمومی پرده برداشت و اعلام کرد که بیش از ۷۰۰۰ گزارش مردمی علیه «عناصر مرتبط با خارج» دریافت شده و دستور رسیدگی سریع به آنها صادر شده است. لازم به یادآوری است که مسئولان قوه قضائیه جمهوری اسلامی چند روز پیش اعلام کرده بودند که مجازات «جاسوسی و ارتباط با رسانه های خارجی» مصادره اموال و اعدام است. همچنین این اظهارات تلاش سیستماتیک برای پلیسی کردن جامعه و جرمانگاری فعالیتهای شهروندی است.
تحلیل حقوقی: این اظهارات نشاندهنده یک «نیت مجرمانه سازمانیافته» برای حذف فیزیکی مخالفان است. صدور دستور برای «زیادتر شدن احکام اعدام» پیش از دادرسی، به معنای نابودی کامل استقلال قضایی و تبدیل قوه قضاییه به یک «ماشین کشتار» است.
۲. نقض فاحش حقوق دادرسی و اعدام کودکان (کودک-مجرمان)
پروندههای جاری نشاندهنده نقض سیستماتیک ماده ۶ و ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR) است:
- پرونده محسن اسلامخواه: محسن اسلامخواه معترض قیام ۱۴۰۱است وی که در زمان وقوع حوادث مورد اتهام تنها ۱۷ سال داشت، به اتهام «محاربه» و «افساد فیالارض» به اعدام محکوم شده است. وی دو ماه در بازداشتگاه اطلاعات ارومیه تحت شکنجه شدید برای اخذ اعترافات اجباری قرار گرفته است. اعدام وی نقض فاحش کنوانسیون حقوق کودک و ماده ۶ میثاق ICCPR است.
- پرونده بنیامین نقدی: بنیامین نقدی از معترضین قیام دیماه ۱۴۰۴ و قهرمان ورزشی است که در شیراز بازداشت شده و خطر اعدام او در ساعات آینده بسیار جدی است. اعترافات اجباری او بلافاصله پس از بازداشت از رسانههای حکومتی پخش شده که نقض اصل «برائت» و حق «دفاع عادلانه» است. وی بدون دسترسی به دادرسی عادلانه و بر اساس اعترافات تلویزیونی که تحت فشار اخذ شده، به اعدام محکوم شده است.
۳. مقاومت و سرکوب در زندان قزلحصار
گزارشهای رسیده از واحد ۴ زندان قزلحصار نشاندهنده یک رویارویی خونین میان زندانیان مقاوم و ماشین اعدام است.
در جریان انتقال محمد تقوی سنگدهی و اکبر دانشورکار برای اجرای حکم اعدام، ۲۲ زندانی سیاسی که در برابر این اقدام مقاومت کرده بودند، با ضرب و شتم شدید به سلولهای انفرادی منتقل شدند. پس از اجرای حکم اعدام ۶ عضو سازمان مجاهدین خلق ایران (اکبر دانشورکار، محمد تقوی سنگدهی، پویا قبادی، بابک علیپور، وحید بنیعامریان و ابوالحسن منتظر)، اکثر این زندانیان به بند عمومی بازگردانده شدند. با این حال، ۴ زندانی سیاسی شامل سعید ماسوری (با ۲۶ سال سابقه حبس)، لقمان امینپور، میثم دهبانزاده و سپهر امامجمعه همچنان در انفرادی و تحت محدودیتهای شدید تماس نگهداری میشوند. از جمله اتهامات این افراد نیز وابستگی به سازمان مجاهدین خلق ایران عنوان شده است که خطر جانی آنها را دوچندان میکند.
۴. اعدامهای مخفیانه و قتل تحت شکنجه (سناریوی کوه یخ)
در سایه قطع اینترنت جهانی در ایران، گزارشهای هولناکی از قتلهای فراقضایی به گوش میرسد:
- جنایت بروجرد: در ۱۸ دی ۱۴۰۴، شش شهروند بازداشت شدند که تنها ۱۲ روز بعد، پیکر بیجان ۳ تن از آنها به نامهای داوود هاشمی، علی کاکاوند و رضا کاکاوند به خانوادهها تحویل داده شد.
- هشدار: با توجه به قطع ارتباطات و جو امنیتی حاکم، این تنها «نوک کوه یخ» جنایات است. مسلماً تعداد اعدامها و قتلهای زیر شکنجه در بازداشتگاههای مخفی و زندانهای دورافتاده، بسیار فراتر از مواردی است که به بیرون درز پیدا میکند.
۵. پروفایل حقوقی عامل جنایت: غلامحسین محسنی اژهای
شناخت سوابق رئیس فعلی قوه قضاییه برای پیگرد قانونی بینالمللی ضروری است:
- سوابق قضایی-امنیتی: اژهای از فارغالتحصیلان مدرسه حقانی و از نزدیکان اسدالله لاجوردی است. او در دهه ۶۰ نقش فعالی در بازجویی و صدور احکام اعدام داشت.
- نقض فاحش حقوق بشر: وی در جریان قتلعام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ به عنوان نماینده قوه قضاییه در وزارت اطلاعات حضور داشت و از دستاندرکاران «قتلهای زنجیرهای» مخالفان بود.
- رفتار فراقانونی: در پروندههای حقوقی، از او به دلیل درگیری فیزیکی و خشونت مستقیم با متهمان و منتقدان (مانند حادثه گاز گرفتن گوش عیسی سحرخیز) یاد میشود که نشاندهنده نقض استانداردهای رفتاری مقامات قضایی است. وی به همین سبب در بین مردم به «اژه ای گوشخوار» معروف شده است.
- تحریمهای بینالمللی: او به دلیل نقش مستقیم در سرکوبهای خونین و نقض سیستماتیک حقوق بشر، در لیست تحریمهای ایالات متحده و اتحادیه اروپا قرار دارد اما این تحریمها مانع از صدور دستورات جنایتکارانه او نشده است.
۵. مسئولیت جامعه بینالمللی و حقوق بینالملل
بر اساس اصل «مسئولیت حمایت» (R2P) و با توجه به اینکه جمهوری اسلامی در حال ارتکاب «جنایت علیه بشریت» است، جامعه بینالمللی موظف است:
- شورای امنیت سازمان ملل: باید فوراً پرونده اعدامهای سیاسی در ایران را به عنوان تهدیدی علیه صلح و امنیت جهانی بررسی کند.
- شورای حقوق بشر: باید مکانیسمهای نظارتی خود را برای جلوگیری از اعدام محسن اسلامخواه (کودک-مجرم) و بنیامین نقدی فعال کند.
- اصل صلاحیت جهانی: قضات و دادستانهای دخیل در این احکام (از جمله اژهای و موحدی آزاد) باید طبق اصل صلاحیت جهانی در کشورهای عضو سازمان ملل تحت تعقیب کیفری قرار گیرند.
ماشین اعدام رژیم تحت فرمان مستقیم اژهای، با استفاده از فضای جنگی به دنبال پاکسازی سیاسی مخالفان است. در حالی که اینترنت در ایران قطع شده و صدای مردم در گلو خفه گشته است، جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری مسئولیت مستقیم دارند تا با مداخله فوری، مانع از اجرای احکام اعدام محسن اسلامخواه، بنیامین نقدی و سایر زندانیان شوند. سکوت در برابر این کشتار سهمگین، نه تنها بی عملی، بلکه همدستی در جنایتی است که تاریخ آن را فراموش نخواهد کرد.
زمان برای نجات جان زندانیان سیاسی زیر اعدام به ثانیه افتاده است.